Służba wewnętrzna. Zasady zależności służbowej. Stopnie pożarnicze. Funkcje w sekcji gaśniczej. Droga służbowa. Wydawanie i wykonywanie rozkazów. Wystąpienia w umundurowaniu. Dystynkcje i odznaki w OSP.

Zasady zależności służbowej.

Strażak w stosunku do innych strażaków może być przełożonym, podwładnym, starszym lub młodszym. Starszym jest strażak, który ma wyższy stopień pożarniczy, a młodszym ten, który ma stopień niższy.

Przełożonym jest strażak, który na podstawie postanowień organizacyjnych, przepisów służ­bowych lub decyzji przełożonego wyższego szczebla jest uprawniony, w ramach przysługu­jących mu kompetencji do wydawania rozkazów lub zarządzeń podległym strażakom (podwładnym) i kiero­wania ich służbą, przełożony odpowiada za czynności służbowe podległych mu strażaków. Bezpośrednim przełożonym jest ten, któremu strażak podlega bezpośrednio w sprawach or­ganizacyjnych. Kolejni przełożeni są przełożonymi wyższego szczebla. Przełożony powinien być wyższy lub równy stopniem w stosunku do swoich podwładnych. W wyjątkowych sytu­acjach starszy może być podporządkowany rozkazom młodszego.

Podczas wspólnego działania strażaków, którzy sobie wzajemnie nie podlegają, przełożonym zostaje strażak zajmujący wyższe stanowisko, a przy równo­rzędnych stanowiskach – wyższy stopniem. W przypadku równych stanowisk i stopni – przełożonym zostaje starszy wysługą lat w da­nym stopniu, a przy jednakowej wysłudze mający dłuższy staż pracy społecznej w jednost­kach ochotniczych straży pożarnych. Przełożony (starszy) ma obowiązek dawać przykład ścisłego przestrzegania regulaminów i rozkazów, a w szczególności zdyscyplinowania, odwagi, wytrwałości, sumienności i kultu­ralnego postępowania. Do podwładnych (młodszych) zwraca się rozważnie, taktownie i stanowczo, zachowując w każdej sytuacji spokój i opanowanie. Przełożony (starszy) nie może wypowiadać uwag w sposób mogący poderwać autorytet podwładnych (młodszych) w obecności niższych od nich stopniem lub stanowiskiem oraz osób postronnych. Trzymanie dyscypliny podwładnych, wymaganie i egzekwowanie ścisłego, dokładnego i terminowego wykonywania zadań służbowych oraz sprawowania nadzoru i kontroli jest podstawowym obowiązkiem przełożonego. Każdy strażak jest obowiązany na wezwanie przełożonego (starszego) udzielić mu pomocy w utrzymaniu porządku wewnętrznego w jednostce.

Przełożony – Naczelnik, Zastępca Naczelnika, Dowódca Plutonu czy Dowódca Sekcji kieruje cało­kształtem służby podległych, zgodnie z zasadą jednoosobowego dowodzenia. Ma prawo wy­dawać wszystkim podwładnym rozkazy i zarządzenia. Przełożony ponosi odpowiedzialność za gotowość operacyjno–techniczną oraz za wyszkolenie i dyscyplinę swoich podwładnych. Kieruje szkoleniem pożarniczym podległych mu strażaków. Czuwa nad utrzymaniem przez nich porządku wewnętrznego oraz przeciwdziała wszelkim poczynaniom mogącym osłabić gotowość operacyjno–techniczną jednostki lub spowodować szkody materialne. Przełożony jest obowiązany wszechstronnie poznawać swych podwładnych – znać ich dane personalne, osobowość, wy­szkolenie, predyspozycje intelektualne, psychiczne i fizyczne, wzbudzać w podwładnych poczucie odpowiedzialności za sprawność i gotowość bojową jednostki i rzetelny stosunek do działalności społecznej, służyć im radą i pomocą, a w razie potrzeby występować w ich sprawie do Zarządu OSP, dbać o zapewnienie podwładnym należytego wyposażenia indywidualnego i kontrolować jego sprawność, popierać wynalazczość i nowatorstwo, operatywnie upowszechniać i wdrażać specyficzne rozwiązania, wyznaczać na czas swej nieobecności zastępcę i podać to do wiadomości podwładnych.

Stopnie pożarnicze.

Służbę w Państwowej Straży Pożarnej może pełnić obywatel polski, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający określone kwalifikacje zawodowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia tej służby. Oceny zdolności fizycznej i psychicznej dokonują komisje lekarskie podległe MSWiA.

Osoba podejmująca służbę w PSP zostaje mianowana strażakiem w służbie przy­gotowawczej, a osoba podejmująca naukę w szkołach oficerskich i aspiranckich strażakiem w służbie kandydackiej. Służba przygotowawcza trwa 3 lata.

Stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe. Mianowanie strażaka może nastąpić po odbyciu zasadniczej służby wojskowej lub po przeniesieniu do rezerwy albo po zwolnieniu od obowiązku służby wojskowej. Warunku tego nie stosuje się do kobiet, a także absolwentów szkół oficerskich i aspiranckich, ponieważ nauka w nich jest równoważna z odbyciem zasadniczej służby wojskowej. Po odbyciu służby przygotowawczej strażak zostaje mianowany na stałe. Mianowania strażaka na stanowisko służbowe dokonuje właściwy przełożony.

Przy podejmowaniu służbę w PSP strażak składa ślubowanie: „Ja obywatel Rzeczypospolitej Polskiej świadom podejmowanych obowiązków strażaka, uroczyście ślubuję, być ofiarnym i męż­nym w ratowaniu zagrożonego życia ludzkiego i wszelkiego mienia – nawet z na­rażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnicy państwowej i służbowej, a także honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej”.

W Państwowej Straży Pożarnej zostały ustanowione następujące korpusy i stopnie pożarnicze:

w korpusie szeregowych:

•  strażak,

• starszy strażak,

w korpusie podoficerów:

• sekcyjny,

• starszy sekcyjny,

• młodszy ogniomistrz,

• ogniomistrz,

• starszy ogniomistrz,

w korpusie aspirantów:

• młodszy aspirant,

• aspirant,

• starszy aspirant,

• aspirant sztabowy,

w korpusie oficerów:

• młodszy kapitan,

• kapitan,

• starszy kapitan,

• młodszy brygadier,

• brygadier,

• starszy brygadier,

• nadbrygadier,

• generał brygadier.

Stopień strażaka nadaje się z dniem miano­wania na pierwsze stanowisko służbowe w PSP. Stopnie podoficerskie nadają: w Komendzie Głównej – Komendant Główny; w szkołach pożarniczych – komendanci szkoły; w pozostałych jednostkach organizacyjnych – komendanci wojewódzcy. Absolwentowi szkoły podoficerskiej pierwszy stopień podoficerski nadaje komendant szkoły. Pierwszy stopień aspirancki i stopnie oficerskie nadaje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na wniosek Komendanta Głównego PSP, a pozostałe stopnie aspirantów nadaje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej. Podoficerem lub aspirantem może być osoba, która ukończyła szkołę pod­oficerską lub szkołę aspirantów straży pożarnej. Pierwszy stopień oficerski mo­że być nadany osobie, która ukończyła Szkołę Główną Służby Pożarniczej lub posiada wyższe wykształcenie i odbyła przeszkolenie zawodowe. Stopień nadbrygadiera i generała brygadiera nadaje Prezydent Rzeczypo­spolitej Polskiej na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Nadanie kolejnego wyższego stopnia w korpusie następuje po przesłużeniu wymaganego okresu i jest zależne od opinii służbowej. Stopnie podoficerów, aspirantów i oficerów nadaje się dożywotnio. Strażacy nie pełniący już służby mogą używać posiadanych stopni dodając określenie „w stanie spoczynku”.

Funkcje w sekcji gaśniczej.

(szczegółowe omówienie znajduje się w rozdziale 4.1) .

Wydawanie i wykonywanie rozkazów.

Rozkaz to polecenie określonego działania lub zaniechania działania wydane strażakowi czy oddziałowi przez przełożonego lub uprawnionego starszego. Rozkaz taki musi być wykonany ściśle, jednocześnie, dokładnie i w wyznaczonym czasie. Wydający rozkaz jest obowiązany mieć na uwadze sytuację oraz okoliczności jego wydania, a także stopień przygotowania podwładnego do wykonania rozkazu. Podwładny w razie utraty łączności z przełożonym i niemożliwości otrzymania rozkazu działa samo­dzielnie, zgodnie z zadaniem czy określonymi wymaganiami.

Rozkaz wydaje z zasady bezpośredni przełożony swym podwładnym. Rozkaz musi być zwięzły, zrozumiały i wydany stanowczo, po jego wykonaniu strażak melduje temu przełożonemu, który go wydał, jeżeli przełożony nie zażądał inaczej, jeżeli przełożony (starszy) stwierdzi, że komenda lub czynności nie zostały należycie wykonane powinien podać komendę „wróć”, po czym nakazać powtórne ich wykonanie.

Rozkaz może uchylić lub zmienić tylko ten, kto go wydał lub w wyjątkowych przypadkach, jeżeli dobro służby tego wymaga – jego przełożony; musi on jednak zawiadomić o tym poprzedniego rozkazodawcę. Jeżeli podwładny otrzymał rozkaz bezpośredni od przełożonego wyższego szczebla – wykonuje go i melduje o tym rozkazodawcy i swemu bezpośredniemu przełożonemu. Przełożony wyższego szczebla, który wydał rozkaz podwładnemu, jest obowiązany zawiadomić jego bezpośredniego przełożonego. Jeżeli w trakcie wykonywania rozkazu strażak otrzymał nowy rozkaz, który przeszkodzi mu w wykonywaniu poprzedniego, melduje o tym wydającemu drugi rozkaz, a gdy otrzyma potwierdzenie nowego rozkazu – wykonuje go, wydający drugi rozkaz zawiadamia o tym pierwszego rozkazującego i odpowiada za wynikłe z nowego rozkazu następstwa.

Wystąpienia w umundurowaniu.

Poszanowanie munduru i dbałość o jego estetykę oraz wygląd stanowią jeden z podstawowych obowiązków każdego strażaka. Strażak używający munduru powinien być zawsze ubrany zgodnie z regulaminem umundurowania. Strażakom nie wolno nosić części umundurowania w połączeniu z ubiorem cywilnym; odzieży specjalnej (ochronnej) w miejscach publicznych; przedmiotów wypychających kieszenie munduru; innych przedmiotów, niż przewiduje zestaw mundurowy. Umundurowanemu strażakowi nie wolno nosić torebek damskich, parasoli, siatek, naczyń i innych tego rodzaju przedmiotów, a przede wszystkim trzymać rąk w kieszeniach.  

Dystynkcje i odznaki w OSP.

FUNKCJE W OCHOTNICZEJ STRAŻY POŻARNEJ

FUNKCJE W ODDZIALE GMINNYM ZWIĄZKU OSP RP

FUNKCJE W ODDZIALE POWIATOWYM ZWIĄZKU OSP RP

FUNKCJE W ODDZIALE WOJEWÓDZKIM ZWIĄZKU OSP RP

FUNKCJE W ZARZĄDZIE GŁÓWNYM ZWIĄZKU OSP RP (przejdź)