|
Zagrożenie
pożarowe lasu wynika z rodzaju i charakteru materiałów palnych w nim
występujących, możliwości pojawienia się zarzewia ognia, który będzie
zdolny zapalić pokrywę gleby, jak również warunków
meteorologicznych wpływających na wilgotność pokrywy gleby i
powietrza. Ustalono trzy kategorie zagrożenia pożarowego obszarów
leśnych: I kategoria - duże zagrożenie pożarowe lasu, II kategoria
- średnie zagrożenie pożarowe lasu, III kategoria - małe
zagrożenie pożarowe lasu.
Największe
zagrożenie pożarowe występuje wiosną. Szczególnie podatne są na
zapalenie lasy, w których występują znaczne ilości łatwopalnych
materiałów, takich jak sucha roślinność dna lasu, a w szczególności
trawy i wrzosy, opadłe listowie, chrust itp. W miarę rozwoju roślin
runa leśnego, mniej podatnego na zapalenie dzięki znacznej zawartości
wody, zagrożenie pożarowe lasu maleje. Miesiące letnie są okresem pełni
wegetacji roślin. Silne promieniowanie słoneczne w tym czasie, w połączeniu
z okresami bezopadowymi, wzmaga jednak zagrożenie pożarowe lasu, gdyż
powoduje wysychanie roślin runa leśnego. W okresie jesiennym,
charakteryzującym się niższymi temperaturami i większą wilgotnością
powietrza, co hamująco wpływa na proces parowania, zagrożenie pożarowe
lasu maleje. Aktualny stopień (dobowy) zagrożenia pożarowego lasu
określa się na podstawie pomiarów wilgotności ściółki sosnowej,
wilgotności powietrza oraz współczynnika opadowego.
Lasy
położone przy zakładach przemysłowych, obiektach magazynowych,
obiektach użyteczności publicznej, liniach kolejowych, drogach
publicznych i poligonowych, parkingach oraz polach roboczych poligonów
oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi. Pasy
przeciwpożarowe należy utrzymywać w stanie zapewniającym ich użyteczność
przez cały rok. Obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych
ciąży na: kierownikach lub właścicielach zakładów przemysłowych,
obiektów magazynowych i użyteczności publicznej; właścicielach
linii kolejowych; komendantach poligonów; właścicielach lub zarządcach
lasów położonych przy drogach publicznych; właścicielach dróg zakładowych.
Obowiązek utrzymywania pasów przeciwpożarowych nie dotyczy: lasów
zaliczonych do III kategorii zagrożenia pożarowego; drzewostanów
starszych niż 30 lat położonych przy drogach publicznych i parkingach;
drzewostanów położonych przy drogach o nawierzchni nie utwardzonej, z
wyjątkiem dróg poligonowych i międzypoligonowych; lasów o szerokości
mniejszej niż 200 m.
Wyróżnia
się następujące typy pasów:
Typ
A - porządkowanie terenu – wykonanie tego pasa polega na
usunięciu drzewostanu o szerokości 50 metrów od zewnętrznej krawędzi
toru czy drogi drzew martwych, drzew iglastych, gałęzi, chrustu i
innych odpadów poeksploatacyjnych.
Typ
B - porządkowanie terenu i jedna bruzda izolacyjna – pasy
takie wykonuje się jak pasy typu A, z tym że w odległości 2 - 5 m od
zewnętrznej krawędzi przydrożnego rowu, skarpy lub granicy obiektu
wykonuje się równolegle bruzdę o szerokości minimum 2 metrów,
oczyszczoną do warstwy mineralnej.
Typ
C - porządkowanie terenu i dwie bruzdy izolacyjne – pasy
tego typu wykonuje się jak pasy typu B jednak w odległości
kilkunastu metrów od pierwszej bruzdy wykonuje się drugą bruzdę, a
co 20-50 metrów bruzdy poprzeczne. Pasy typu C są zakładane w
drzewostanach, gdzie istnieje obawa, że pojedyncza bruzda nie wystarczy
do ochrony oraz w drzewostanach przy liniach kolejowych o dużym zagrożeniu
z uwagi na zły stan sanitarny oraz rodzaj runa. Przy braku w odległości
do 200 metrów od toru, drogi lub przejezdnej linii podziału
powierzchniowego, jedną z bruzd należy przystosować do wykorzystania
jako drogi dojazdowej dla samochodów gaśniczych o napędzie terenowym.
Typ
D - pas biologiczny – ten typ pasów wykonuje się przez
odnawianie gatunków drzew i krzewów liściastych w sposób ograniczający
rozwój wrzosów i traw.
Typ
E - pas górski – wykonuje się go w drzewostanach górskich
położonych wzdłuż bardziej zagrożonych odcinków szlaków
turystycznych i dróg, przez usuwanie w odległości 4-10 metrów
wszelkich materiałów palnych.
Typ
F - pas specjalny – pas ten oddziela od lasu obiekty o
szczególnych uwarunkowaniach i potrzebach ochrony przeciwpożarowej. Może
on stanowić kombinacje pasów omówionych wcześniej, a także może
to być powierzchnia bezdrzewna, o glebie oczyszczonej do warstwy
mineralnej.
Właściciele,
zarządcy lub użytkownicy lasów tworzących wspólnie kompleks leśny
o powierzchni ponad 100 ha, są obowiązani zorganizować w okresie
zagrożenia pożarowego obserwację i patrolowanie lasów w celu
wykrywania pożarów oraz alarmowania o ich powstawaniu, zapewnić
zasoby wody do celów gaśniczych w ilości minimum 50m3
zgromadzone najwyżej w 2 zbiornikach w obrębie chronionej powierzchni
lub wydajności minimum 15 dm3/s (dla terenu o promieniu 3
km w lasach I kategorii zagrożenia pożarowego, 5 km w lasach II
kategorii zagrożenia pożarowego, uzgodnionym z właściwym komendantem
powiatowym lub miejskim PSP w lasach III kategorii zagrożenia pożarowego),
utrzymywać drogi dojazdowe do stanowisk czerpania wody, oznakować
stanowiska czerpania wody pożarniczymi tablicami informacyjnymi, urządzić
i utrzymywać w miejscach wyznaczonych w porozumieniu z komendantem
powiatowym lub miejskim PSP bazy sprzętu do gaszenia pożarów lasów,
uzgodnić projekt planu urządzenia lasu oraz projekt planu ochrony
parku narodowego, w części dotyczącej ochrony przeciwpożarowej, z właściwym
terenowo komendantem wojewódzkim PSP, dla lasów I i II kategorii
zagrożenia pożarowego, umieścić w uzgodnieniu z komendantem
powiatowym lub miejskim PSP tablice informacyjne i ostrzegawcze dotyczące
bezpieczeństwa pożarowego przy wjazdach do lasów i parkingach.
W
lasach i na terenach śródleśnych, na obszarze łąk, torfowisk i
wrzosowisk, jak również w odległości do 100 metrów od granicy lasów
jest zabronione wykonywanie czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo
pożaru, a w szczególności rozniecanie ognia poza miejscami
wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lub zarządcę lasu,
wypalanie wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych,
palenie tytoniu, z wyjątkiem dróg utwardzonych i miejsc
wyznaczonych do pobytu ludzi, używanie w parowozach dmuchaw,
manipulowanie na rusztach palenisk oraz wyrzucanie żaru węglowego z
parowozów i wagonów wyposażonych w paleniska. Nie wolno pozostawiać
gałęzi, chrustu, nie okrzesanych ściętych drzew i odpadów
poeksploatacyjnych w odległości mniejszej niż 50 m od skraju toru
kolejowego lub drogi publicznej.
W
celu ograniczenia zagrożenia pożarowego mogą być wprowadzane stałe
lub czasowe zakazy wstępu ludności do lasu. Stałym zakazem wstępu
objęte są lasy stanowiące uprawy leśne do 4 m wysokości,
powierzchnie doświadczalne i drzewostany nasienne, ostoje zwierząt, źródliska
rzek i potoków, obszary zagrożone erozją. Okresowy zakaz wstępu na
wszystkie lub określone obszary leśne wprowadzają nadleśniczowie, jeżeli
występuje duże zagrożenie pożarowe. Lasy objęte zakazem wstępu
oznacza się tablicami z napisem „zakaz wstępu”. Podaje się też
przyczyny i termin obowiązywania zakazu.
|