Zasady zapobiegania pożarom w obiektach występujących w danym środowisku. Ochrona przeciwpożarowa terenów leśnych. Zasady kontroli stanu ochrony przeciwpożarowej. Praktyczne przeprowadzenie kontroli.


Ochrona przeciwpożarowa terenów leśnych.

Zagrożenie pożarowe lasu wynika z rodzaju i charakteru materiałów palnych w nim występujących, możliwości pojawienia się zarzewia ognia, który będzie zdolny zapa­lić pokrywę gleby, jak również warunków meteorologicznych wpływających na wilgotność pokrywy gleby i powietrza. Ustalono trzy kategorie zagrożenia po­żarowego obszarów leśnych: I kategoria - duże zagrożenie pożarowe lasu, II kategoria - średnie zagrożenie pożarowe lasu, III kategoria - małe zagrożenie pożarowe lasu.

 

Największe zagrożenie pożarowe występuje wiosną. Szczególnie podatne są na zapalenie lasy, w których występują znaczne ilości łatwopalnych materiałów, takich jak sucha roślinność dna lasu, a w szczególności trawy i wrzosy, opadłe listowie, chrust itp. W miarę rozwoju roślin runa leśnego, mniej podatnego na zapalenie dzięki znacznej zawartości wody, zagrożenie pożarowe lasu maleje. Miesiące letnie są okresem pełni wegetacji roślin. Silne promieniowanie sło­neczne w tym czasie, w połączeniu z okresami bezopadowymi, wzmaga jednak zagrożenie pożarowe lasu, gdyż powoduje wysychanie roślin runa leśnego. W okresie jesiennym, charakteryzującym się niższymi temperaturami i większą wilgotnością powietrza, co hamująco wpływa na proces parowania, zagroże­nie pożarowe lasu maleje. Aktualny stopień (dobowy) zagrożenia pożarowego lasu określa się na podsta­wie pomiarów wilgotności ściółki sosnowej, wilgotności powietrza oraz współczynni­ka opadowego.

 

Lasy położone przy zakładach przemysłowych, obiektach magazynowych, obiektach użyteczności publicznej, liniach kolejowych, drogach publicznych i poligo­nowych, parkingach oraz polach roboczych poligonów oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi. Pasy przeciwpożarowe należy utrzymywać w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych ciąży na: kierownikach lub właścicielach zakładów przemysłowych, obiektów magazyno­wych i użyteczności publicznej; właścicielach linii kolejowych; komendantach poligonów; właścicielach lub zarządcach lasów położonych przy drogach publicznych; właścicielach dróg zakładowych. Obowiązek utrzymywania pasów przeciwpożarowych nie dotyczy: lasów zaliczonych do III kategorii zagrożenia pożarowego; drzewostanów starszych niż 30 lat położonych przy drogach publicznych i parkingach; drzewostanów położonych przy drogach o nawierzchni nie utwardzonej, z wyjąt­kiem dróg poligonowych i międzypoligonowych; lasów o szerokości mniejszej niż 200 m.

 

Wyróżnia się następujące typy pasów:

Typ A - porządkowanie terenu – wykonanie tego pasa polega na usunięciu drze­wostanu o szerokości 50 metrów od zewnętrznej krawędzi toru czy drogi drzew martwych, drzew iglastych, gałęzi, chrustu i innych odpadów poeks­ploatacyjnych.

Typ B - porządkowanie terenu i jedna bruzda izolacyjna – pasy takie wykonuje się jak pasy typu A, z tym że w odległości 2 - 5 m od zewnętrznej krawędzi przydroż­nego rowu, skarpy lub granicy obiektu wykonuje się równolegle bruzdę o szerokości minimum 2 metrów, oczyszczoną do warstwy mineralnej.

Typ C - porządkowanie terenu i dwie bruzdy izolacyjne – pasy te­go typu wykonuje się jak pasy typu B jednak w odległości kilkunastu metrów od pierwszej bruzdy wykonuje się drugą bruzdę, a co 20-50 metrów bruzdy poprzeczne. Pasy typu C są zakładane w drzewostanach, gdzie istnieje obawa, że pojedyncza bruzda nie wystarczy do ochrony oraz w drzewostanach przy liniach kolejowych o dużym zagrożeniu z uwagi na zły stan sanitarny oraz rodzaj runa. Przy braku w odległości do 200 metrów od toru, drogi lub przejezdnej linii podziału powierzchniowego, jedną z bruzd należy przystosować do wykorzystania jako drogi dojazdowej dla samochodów gaśniczych o napędzie tere­nowym.

Typ D - pas biologiczny – ten typ pasów wykonuje się przez odnawianie gatunków drzew i krzewów liściastych w sposób ograniczający rozwój wrzosów i traw.

Typ E - pas górski – wykonuje się go w drzewostanach górskich położonych wzdłuż bardziej zagrożonych odcinków szlaków turystycznych i dróg, przez usuwanie w od­ległości 4-10 metrów wszelkich materiałów palnych.

Typ F - pas specjalny – pas ten oddziela od lasu obiekty o szczególnych uwarunkowaniach i potrzebach ochrony przeciwpożarowej. Może on stanowić kombinacje pasów omó­wionych wcześniej, a także może to być powierzchnia bezdrzewna, o glebie oczysz­czonej do warstwy mineralnej.

 

Właściciele, zarządcy lub użytkownicy lasów tworzących wspólnie kompleks leśny o powierzchni ponad 100 ha, są obowiązani zorganizować w okresie zagrożenia pożarowego obserwację i patrolowanie lasów w celu wykrywania pożarów oraz alarmowania o ich powstawaniu, zapewnić zasoby wody do celów gaśniczych w ilości minimum 50m3 zgromadzone najwyżej w 2 zbiornikach w obrębie chronionej powierzchni lub wydajności mini­mum 15 dm3/s (dla terenu o promieniu 3 km w lasach I kategorii zagrożenia pożarowego, 5 km w lasach II kategorii zagrożenia pożarowego, uzgodnionym z właściwym komendantem powiatowym lub miejskim PSP w lasach III kategorii zagrożenia pożarowego), utrzymywać drogi dojazdowe do stanowisk czerpania wody, oznakować stanowiska czerpania wody pożarniczymi tablicami informacyjnymi, urządzić i utrzymywać w miejscach wyznaczonych w porozumieniu z komendan­tem powiatowym lub miejskim PSP bazy sprzętu do gaszenia pożarów lasów, uzgodnić projekt planu urządzenia lasu oraz projekt planu ochrony parku narodowego, w części dotyczącej ochrony przeciwpożarowej, z właściwym terenowo ko­mendantem wojewódzkim PSP, dla lasów I i II kategorii zagrożenia pożarowego, umieścić w uzgodnieniu z komendantem powiatowym lub miejskim PSP tablice informacyjne i ostrzegawcze dotyczące bezpieczeństwa pożarowego przy wjazdach do lasów i parkingach.

 

W lasach i na terenach śródleśnych, na obszarze łąk, torfowisk i wrzosowisk, jak również w odległości do 100 metrów od granicy lasów jest zabronione wykonywanie czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo pożaru, a w szczególności rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lub zarządcę lasu, wypalanie wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych, palenie tytoniu, z wyjątkiem dróg utwardzonych i miejsc wyznaczonych do pobytu ludzi, używanie w parowozach dmuchaw, manipulowanie na rusztach palenisk oraz wy­rzucanie żaru węglowego z parowozów i wagonów wyposażonych w paleniska. Nie wolno pozostawiać gałęzi, chrustu, nie okrzesanych ściętych drzew i odpadów poeksploatacyjnych w odległości mniejszej niż 50 m od skraju toru kolejo­wego lub drogi publicznej.

 

W celu ograniczenia zagrożenia pożarowego mogą być wprowadzane stałe lub czasowe zakazy wstępu ludności do lasu. Stałym zakazem wstępu objęte są lasy sta­nowiące uprawy leśne do 4 m wysokości, powierzchnie doświadczalne i drzewostany nasienne, ostoje zwierząt, źródliska rzek i potoków, obszary zagrożone erozją. Okresowy zakaz wstępu na wszystkie lub określone obszary leśne wprowadzają nadleśniczowie, jeżeli występuje duże zagrożenie pożarowe. Lasy objęte zakazem wstępu oznacza się tablicami z napisem „zakaz wstępu”. Podaje się też przyczyny i termin obowią­zywania zakazu. 

 

Zasady kontroli stanu ochrony przeciwpożarowej.

OPRACOWANIE TEMATU BĘDZIE DOSTĘPNE NIEBAWEM - ZAPRASZAMY SERDECZNIE!