Drabiny pożarnicze i sprzęt burzący. Drabiny przystawne: lekka, ciężka, drabina słupkowa. Bosaki: podręczny, strzechowy, lekki, ciężki, sufitowy. Topór strażacki ciężki.

Drabiny przystawne: lekka, ciężka, drabina słupkowa.

Drabiny pożarnicze często są używane w czasie działań ratowniczo–gaśniczych. Najważniejsze zadania wykonywane za pomocą drabin to m.in. two­rzenie stanowisk gaśniczych, ratowa­nie zagrożonych ludzi, sprawianie pomostów między balkonami czy przenoszenie przy ich pomocy sprzętu potrzeb­nego w czasie działań.

DN 2,7 (zobacz) (drabina nasadkowa o długości przęsła 2,7 m). Po złożeniu zajmuje mało miejsca, dzięki czemu moż­na ją przewozić lekkimi samocho­dami pożarniczymi. Krótkie przęsło umożliwia wykorzystywanie drabiny w niewielkich po­mieszczeniach, w płytkich studniach i dołach. Po złożeniu czte­rech przęseł uzyskujemy drabinę umożliwiającą pracę na wyso­kości dru­giego piętra. Odpowiednie i pewne połą­czenia umożli­wiają specjalne zamki, obej­my i szczeble korytkowe. Łączenie pole­ga na wsunięciu wierzchołka jednego przęsła w podstawę przęsła drugiego. Jedno przęsło obsługuje jeden strażak, a do większej ilości przęseł potrzeba czterech strażaków.

D 3,1 (drabina słupkowa o długości przęsła 3,1 m). Jest to drabina jednoczęściowa wyko­rzystywana do działań ra­towniczych na zewnątrz oraz wewnątrz budynków. Może być używana w kanałach czy studniach. Po rozłożeniu z powodzeniem można stosować ją jako nosze.

D 10W (drabina wysuwana o długości 10 m). Stosowana jest jako przystawna lub wolnostojąca, gdy jest podparta drążkami. Końce górnego przęsła wyposażone są w kółka umoż­liwiające wysuwanie drabiny opartej o ścianę. Umożliwia wejście na wysokość dru­giego piętra. Można ją stosować w pozycji poziomej jako pomost. Ze względu na ciężar (drewniana – 72 kg) i konstrukcję obsłu­gują ją cztery osoby. Roz­sunięte przęsła zabezpieczane są przed złożeniem się zapad­kami, które działają przy kącie nachylenia 60–90°. Dodatkowym zabezpieczeniem jest lina wyciągowa, którą po rozsu­nięciu przęseł za­wiązuje się na szczeblu dolnego przęsła. Produkowane są także drabiny aluminiowe - zdecydowanie lżejsze (zobacz).

Przy omawianiu drabin dobrze byłoby omówić ogólne zasady bezpieczeństwa przy korzystaniu z nich. Podczas wchodzenia na drabinę należy pamiętać, aby ręce wy­sunię­te były powyżej głowy. Pozwala to na ułożenie ciała w po­bliżu szczebli, a tym samym zwiększa bezpieczeństwo. Ułożenie rąk jest bardzo ważne, bo ręce speł­niają taką samą rolę jak nogi – utrzy­mują ciężar ciała. Chwytając dłońmi trze­ba pamiętać, aby palce obejmowały szczeble, kciuki należy umieszczać pod szcze­blami. Dłonie i stopy należy umieszczać przy bocz­nicach. Kolano nogi umieszczonej wyżej powinno wystawać poza bocz­nicę, co ułatwia zbliżenie tułowia do drabiny i po­prawia bezpie­czeństwo. Głowa powinna być uniesiona, wzrok zaś skierowany do góry. Aby uniknąć podczas wchodzenia bocznych szarpnięć, trzeba jednocześnie chwytać ręką kolejny szczebel i stawiać na wyższym szczeblu przeciwną stopę. Używanie drabin jest czynnością wią­żącą się z pewnym niebez­pieczeństwem wystąpienia wypadku przy pracy. Na bez­pieczeń­stwo wpływa w sposób szczegól­ny właściwe wyszkolenie straża­ków, a także, co nie jest bez znaczenia, stan techniczny sprzętu. Drabiny powinno się poddawać zgodnym z instrukcją ba­daniom wytrzymałości oraz bieżącej kon­serwacji. Bieżąca konserwacja zaś pole­ga przede wszystkim na nasyceniu drewnianych elementów gorącym pokostem i po­wlekaniu lakie­rem oraz zabezpieczeniu antykorozyjnym ele­mentów metalowych.

Sprzęt ratowniczy i pomocniczy.

Sprzęt ten służy do wykonywania dojść do źródła ognia, usuwania elementów stano­wiących drogę roz­woju pożaru, do działań ewakuacyjnych i innych, a z uwagi na zasto­sowania dzielimy go na burzący, ewakuacyjny i specjalny, rozpierający i podnoszący, tnący. 

Sprzęt burzący.

Typowym sprzętem burzącym są róż­nego rodzaju bosaki, topór ciężki, siekierołomy i kotwice pożarnicze. Bosak podręczny jest wykonany ze stali, waży 5 kilogramów, jego długość to 127 centymetry, po jednej stronie ma hak i dziób, po drugiej natomiast stopkę przystosowaną do wyciągania gwoździ. Służy do torowania drogi. Można za jego pomocą wyważać drzwi, okna czy odrywać de­ski.

Bosak ciężki to stalowy hak z grotem osa­dzonym na pięciometrowym drzewcu. Przy stalowej tulei osadzonej na drzewcu zamo­cowane jest kółko, do podłączenia liny, która umożliwia prowadzenie prac burzą­cych przez kilku strażaków.

Bosak lekki jest krótszy od bosaka cięż­kiego, jego długość wynosi 437 centymetrów, obsługiwany jest przez jednego stra­żaka i wykorzystywany do prowadzenia lżejszych czynności burzących.

Bosak strzechowy to trójzębny hak ze stali utwierdzony na pięciometrowym drzewcu, służy do rozrywania strzech i składowisk materiałów strzępiastych (stert, stogów, płonącego siana), a obsługiwany jest przez 2 osoby.

Bosak sufitowy wykonany jest w postaci dwóch przeciwległych haków o małej krzywiźnie łuków. Jeden hak odkuty jest w kształ­cie czterobocznego, ostrego dzioba, drugi zaś w kształcie ostrej łopatki. Jego długość wynosi ponad 2,5 metra. Bosak jest wykorzystywany do prac wewnątrz budynku, np. do zrywania boazerii czy stłuki­wania tynków.

Kotwica pożarnicza służy do burzenia grożących zawaleniem ścian oraz do przeciągania ciężkich elementów budynków. Kotwicę zaczepia się na burzonym ele­mencie i ciągnie za pomocą łańcucha.

Łom jest to stalowy pręt o długości 1,2 metra zakończony z jednej strony ostrzem, z drugiej zaś pochyloną pod kątem 30° do osi łopatką, w której wykonane jest nacię­cie służące m.in. do wyciągania gwoździ. Wykorzystywany jest przy drobnych pracach burzących.

Topór strażacki ciężki składa się z głowi­cy (wykonanej ze stali) i toporzyska (wykonane z twardego drewna). Długość toporzyska wy­nosi ponad 60 centymetrów. Topór wykorzystuje się do wyważa­nia zamków czy wyrąbywania drzwi.

Siekierołom jest narzędziem, który łączy ze sobą funkcje łomu i topora ciężkiego. Jest sto­sowany do powiększa­nia czy wykonywa­nia otworów w ścianach oraz wyważania drzwi.

Sprzęt ewakuacyjny i specjalny.

Najbardziej przydatnym i zarazem bez­piecznym urządzeniem do ewakuowania za­grożonych ludzi jest wór ratowni­czy (za jego pomocą można ewakuować ludzi, nawet niesprawnych fizycznie, z wysokości pierw­szych pięciu kondy­gnacji). Do ratowania zagrożonych ludzi można wykorzystywać także sprzęt alpinistyczny oraz linki ratownicze (zobacz), zatrzaśniki (zobacz) i pasy strażackie (zobacz) (zobacz) (ratowanie za pomocą tego sprzętu dotyczy przede wszystkim samych strażaków, którzy potrafią przeprowadzić samoratowanie z użyciem takiego sprzętu).

Sprzęt oświetleniowy służy do zapew­nienia na miejscu akcji ratowniczo–gaśniczej właściwej widoczności. Do tego celu służą ręczne latarki elektryczne, jak też różnego ty­pu przenośne i przewoźne reflektory, agre­gaty prądotwór­cze i halogenowe najaśnice. Najaśnice i reflektory montowane są na wy­suwanych masztach umieszczonych na nadwoziach samochodów lub na przeno­śnych statywach. Liczba umieszczonych na statywach i masztach reflekto­rów i najaśnic uzależniona jest od mocy wykorzystywane­go agregatu prądotwórczego.

Sprzęt nurkowy i pływający. Do sprzętu nurkowego zalicza się aparaty oddechowe, kombinezony suche i mokre oraz wyposaże­nie dodatkowe. Sprzęt ten wykorzystują spe­cjalne grupy ratownictwa wodnego działają­ce w ramach JRG oraz nielicznych OSP. Grupy ratownictwa wodnego wykorzystują do swoich działań na wodzie: pontony, ło­dzie i kutry. Do przewożenia sprzętu nurko­wego, wodnego wykorzystywane są specjal­nie przystosowane samochody. W samo­chodach prócz płetwonurków znajdują się (obok sprzętu wodnego) agregaty prądo­twórcze wraz z najaśnicami do oświetlania terenu akcji, sprężarka do lądowania butli powietrzem oraz butli zapasowych.

Sprzęt rozpierający i podnoszący.

Siłowniki hydrauliczne składają się z pompy hydraulicznej (zobacz) (zobacz) napędzanej głównie silnikiem spalinowym lub elek­trycznym, nie­kiedy jednak ręcznie oraz z zestawu narzę­dzi. W skład narzędzi wchodzą rozpieracze, nożyce lub układy kombinowane wykonują­ce funkcje tak nożyc, jak i rozpieraczy. W ze­stawach mogą być także hydrauliczne pod­nośniki ratownicze i rozpieracze kolumno­we (zobacz). Do połączenia narzędzi z pompą hy­drauliczną służą zestawy węży wysokoci­śnieniowych. Siłowniki hydrauliczne umożli­wiają uzyskanie dużych sił działania. Można więc nimi wykony­wać skomplikowane prace ratownicze nawet w dużych i bardzo trwa­łych konstrukcjach. Stosowanie powyż­szych narzędzi wymaga dobrego przygoto­wania fachowego strażaków. Działający si­łownikiem operator musi nie tylko znać tech­niczną obsługę urządzenia, ale także w spo­sób przewidujący dbać o bezpieczeństwo osób ratowanych i własne.

Sprzęt pneumatyczny. Używany jest do unoszenia na pewną wysokość ciężkich konstrukcji lub sprzętu przede wszystkim podczas działań usuwają­cych skutki katastrof budowlanych, drogowych i kolejowych. Elementem podno­szącym konstrukcję jest napełniona powietrzem gumowa poduszka pneuma­tyczna (zobacz). W zestawach sprzętu obok po­du­szek znajdują się ponadto: korki, przewody pneumatyczne, reduktory ciśnienia, sterow­niki, butle ze sprężonym powietrzem oraz sprzęt dodatkowy. Zestawy sprzętu pneu­matycznego wykorzystywane są także do uszczelniania cystern, studzienek kanaliza­cyjnych i rurociągów. Warto wiedzieć, że unoszone przez poduszki ciężary mogą być bardzo duże. Np. poduszka wysokociśnie­niowa (zobacz) (zobacz) (zobacz) (zobacz) może podnieść wagon o masie powy­żej 65 ton na wysokość 0,5 m. W celu zwięk­szenia wysokości podnoszenia można sto­sować dodatkowo klocki drewniane lub na­kładać na siebie dwie poduszki. Imponujące jest także działanie korków. Mogą one uszczelniać otwory o średnicy do 1,4 m.

Dźwigi samochodowe. i samojezdne. Wykorzystywane są do przenoszenia urzą­dzeń, uszkodzonych pojazdów, elementów konstrukcyjnych głównie podczas katastrof budowlanych, drogowych i kolejowych. Za­kres wykorzysta­nia dźwigów zależy od ich pola pracy i udźwigu.

Sprzęt tnący.

Służy do wykonywania różnego rodzaju cięć ratowniczych głównie w celu ratowania zagrożonych ludzi znajdują­cych się w obiek­tach zamkniętych. Cięcia mogą być wykony­wane w urządzeniach metalowych (np. ratowanie ludzi uwięzionych w pojazdach w wy­niku katastrof i kolizji drogowych), w kon­strukcjach betonowych, żelbetonowych, stalowych i drewnianych w przypadku rato­wania ludzi lub mienia z zagrożonych bu­dynków. W grupie sprzętu tną­cego rozróż­nia się narzędzia i urządzenia o różnym spo­sobie pracy. Coraz powszechniej stosowa­nymi narzędziami są: nożyce hydrauliczne (zobacz) umożliwiające cięcie stalowych prętów i blach, rozpieracze hydrauliczne (zobacz) (zobacz) do wyko­nywania otworów w różnych konstrukcjach, wykorzystywane nierzadko do wyważania drzwi samochodowych, spa­linowe piły (zobacz) oraz piły łańcuchowe do cięcia drewna. Pi­larki mogą być wyposażone w łańcuchy ra­townicze, umożliwiające cięcie drewna, w którym znajdują się jakieś ciała obce, np. gwoździe. Obok pił tarczowych i łańcuchowych o na­pędzie spalinowym wykorzystuje się także piły z napędem elektrycznym.