Sekcja gaśnicza – czynności podczas alarmu. Funkcyjni w sekcji gaśniczej. Wyposażenie sekcji gaśniczej. Sposób alarmowania. Zachowanie się strażaka podczas alarmu, wyjazdu i jazdy do pożaru.

Przed przejściem do głównego tematu należałoby zdobyć trochę wiedzy nt. samochodów pożarniczych i ich wyposażenia. Polskie straże pożarne dysponują wieloma typami po­jazdów pożarniczych, które różnią się m.in. przeznaczeniem, wy­posażeniem czy wielko­ścią.

Samochody pożarnicze.

Podział samochodów ze względu na rodzaj:

G – gaśniczy

S – specjalny

Podział samochodów ze względu na wielkość:

L – lekki (do 3,5 tony)

bez oznaczenia – średni (3,5 – 12 ton)

C – ciężki (powyżej 12 ton)

Wyposażenie pojazdów gaśniczych:

A – z autopompą (l/min)

B – ze zbiornikiem wodnym (m³)

M – z motopompą (l/min)

Pr – z ładunkiem proszku (kg)

Sm – z butlami CO₂ (kg)

Sn – z ładunkiem śniegowym (kg)

Wyposażenie pojazdów specjalnych:

D – z drabiną mechaniczną (długość wysuwu – m)

Dł – dowodzenia i łączności

Dz – z dźwigiem (masa podnoszonego ładunku – kg)

H – z podnośnikiem hydraulicznym (wysokość podnoszenia – m)

Kn – kontenerowy

Kw – kwatermistrzowski

On – oświetleniowy (moc agregatu prądotwórczego – kVA)

Op – operacyjny

Pgaz – przeciwgazowo–przeciwdymowy

Rch – ratownictwa chemicznego

Rd – ratownictwa drogowego

Rt – ratownictwa technicznego

Rw – ratownictwa wodnego

Rmed – ratownictwa medycznego

W – wężowy (długość węży – m/wielkość węża)

Z – zbiornik wodny (m³)

Kolejnym krokiem będzie przedstawienie kilku przykładowych samochodów pożarniczych i ich omówienie.

GLM 8

Samochód gaśniczy lekki z motopompą o wydajności 800 litrów na minutę.

Pojazdy tego typu najczęściej zbu­dowane są na podwoziach żuka A06, żuka A15, lublina II i III. W skład wyposażenia podstawowego wchodzi moto­pompa M 8/8, węże tłoczne W–75 – 200 m i W–52 – 100 m, węże ssawne – 3 szt., drabina nasadkowa i słupkowa oraz armatura wodna. Jest przystosowany jest do przewozu 6 strażaków, może słu­żyć do samodzielnego wy­konywania działań ratowniczo–gaśniczych i współdziałania z innymi jednost­kami.

GBAM 2/8+8

Samochód gaśniczy średni ze zbiornikiem wodnym o pojemności 2000 litrów, autopompą o wydajności 800 litrów na minutę i motopompą o wydajności 800 litrów na minutę.

Jest to pojazd o bardzo starej konstrukcji na podwoziu stara A 26R. Wyposażony jest m.in. (poza zbiornikiem wodnym, autopompą i motopompą) w zbiornik na środek pianotwórczy, działko wodno-pianowe, 200 metrów węży W–75 zwiniętych na dwóch zwijadłach oraz 100 m węży W–52, drabinę dwuprzęsłową wysuwaną D 10W, zbiornik składany o pojemności 3000 litrów, armaturę wodną i sprzęt burzący. Załogę stanowi sześciu strażaków. Mogą oni sa­modzielnie wykonywać zadania ratowniczo-gaśnicze.

GBA 2,5/16

Samochód gaśniczy średni ze zbiornikiem wodnym o pojemności 2500 litrów i autopompą o wydajności 1600 litrów na minutę.

Najczęściej budowa­ny na podwoziu stara 244. Wyposażony jest m.in. w zbiornik na środek piano­twórczy o pojemności 250 litrów, działko wodno–pianowe o wydajności 160 litrów na minutę, urządzenie szybkiego natarcia (znajduje się w prze­dziale autopompy), wę­że tłoczne W–75 (260 metrów), W–52 (160 metrów) oraz węże ssawne (umieszczone w skrytkach). Samochód jest także wyposażony w pełną armaturę wodną. Załogę tworzy sześciu strażaków zdolnych do sa­modzielnego prowadzenia działań ratowniczo–gaśniczych.

GCBA 6/32

Samochód gaśniczy ciężki ze zbiornikiem wodnym o pojemności 6000 litrów i autopompą o wydajności 3200 litrów na minutę.

Zabudowa wykonana jest na podwoziu jelcza 315 M. Jest pojazdem ciężkim (nośność – 9400 kilogramów). Główne wy­posażenie stanowią zbiornik wodny i zbiornik na środek pianotwórczy o pojemności 600 litrów, autopompa A 32/8, działko wodno–pianowe o wydajności 2400 litrów na minutę, węże tło­czne W–75 (200 metrów) i W–52 (160 metrów), węże ssawne oraz kompletna armatura wod­na. Załogę sta­nowi czterech strażaków.

GPr 1500

Samochód gaśniczy średni proszkowy z ładunkiem 1500 kilogramów proszku.

Budowany był najczęściej na podwoziu stara A 29. Wyposażenie stanowią 2 zbior­niki proszku po 750 kilogramów. Urządzenie szyb­kiego natarcia składa się z 2 węży (po 30 metrów), dwóch prądownic proszko­wych o wydajności 5 kilogramów na sekundę. Samochody gaśnicze proszkowe mogą być wykorzystywane do prowa­dzenia samodzielnych działań lub do pomocy innym jednostkom. Wykorzystywane szczególnie przy pożarach cieczy i gazów palnych czy gaszeniu dużych urządzeń ener­getycznych.

SDł

Samochód specjalny dowodzenia i łączności.

Służy wypełnianiu funkcji dowodzenia i łączności, najczęściej wykorzystuje się do tego celu pojazdy terenowe, ale można spotkać inne pojazdy. Wy­posażenie pojazdów stanowią m.in. radiotelefon samochodowy, radiotelefony przeno­śne, łado­warki do radiotele­fonów i latarek akumulato­rowych, urzą­dzenia nagłaśniają­ce, teleskopowy maszt antenowy i oświe­tleniowy, agregat prądotwórczy, jak również ka­mera, aparat fotograficzny czy magnetowid.

SOn

Samochód specjalny średni oświetleniowy.

Główne wyposażenie takiego samochodu stanowi trójfazowy agregat prądotwórczy o du­żej mocy, wysuwany maszt oświetle­niowy, zestaw przenośnych masztów oświetlenio­wych, halogeny oraz odpowiednia ilość bębnów z przewodami. Pojazdy te służą do oświetlania terenu akcji ratowniczo–gaśniczej.

SH 18

Samochód specjalny średni z podnośnikiem hydraulicznym o wysokości podnoszenia do 18 metrów.

Samochody wyposażone w podnośniki hydrauliczne służą do prowadzenia działań na znacznej wysokości oraz ratowania zagrożonych osób z wyższych kon­dygnacji. Na końcu ra­mienia podnośnika umieszczona jest platforma. Przy wykorzystaniu sztywnego przewodu umieszczonego przy ramieniu podnośnika można z platformy takiego pojazdu podawać prądy wodne.

SLRd

Samochód specjalny lekki ratownictwa drogowego.

Budowany jest zazwyczaj na podwoziu lekkiego samochodu tereno­wego. Wypo­sażony jest głównie w zestawy sprzętu do cięcia i roz­pierania, aparaty powietrzne do oddychania, pneumatyczne poduszki do podnoszenia, piły do cięcia stali i betonu, agregat prądotwórczy, maszt oświetlenio­wy, środki neutralizujące oraz sprzęt me­dyczny. Służy do usuwania skutków kolizji drogowych, ratowania ludzi uwię­zionych w pojazdach w wyniku wypadku.

SLRch

Samochód specjalny lekki ratownictwa chemicznego.

Stosowane są do usuwania skutków ka­tastrof drogowych, kolejo­wych i innych, w wyniku których może dojść do skażenia środowiska substancjami chemicznymi. Najczęściej buduje się je na podwoziach samochodów terenowych. Wy­posażenie stanowią ubrania ga­zoszczelne, aparaty izolujące, przyrządy do rozpozna­wania skażeń, pompy do wypompowywa­nia i przepompowywania substancji che­micznych, sorbenty oraz sprzęt oświetleniowy, sprzęt łączności radiowej, aptecz­kę, genera­tor prądotwórczy, poduszki pneumatyczne czy sprzęt do zabezpie­czenia terenu akcji. 

Sekcja gaśnicza.

Sekcja to najmniejszy podod­dział taktyczny, złożony z wyszkolonych lu­dzi, wyposażonych w sprzęt techniczny i środki ochrony osobistej, zdolny do samo­dzielnego wykonywania zadań ratowni­czych. Zastęp to najmniejsza jed­nostka tak­tyczna złożona z ratowników sta­nowiących obsadę pojazdu bo­jowego. Jeżeli obsadę pojazdu stanowi więcej niż trzech strażaków, wów­czas dokonuje się podziału zastępu na roty. Rota jest podstawowym zespołem ratow­ników zdolnych do wy­konywania czynności składowych zadania ratowniczego, pracują­cych w ra­mach zastępu.

Dokonamy teraz omówienia zastępów (jak wcześniej wspomniano – części składowych sekcji). Zastępy dzielimy na gaśnicze (zespoły ludzi dys­ponujących sprzętem umożliwiającym ga­szenie pożarów oraz wykonywanie w nie­wiel­kim zakresie innych zadań taktycznych) oraz specjalne (zespoły ludzi przy­stosowane do wykony­wania zadań specjal­nych, niezbędnych do prawidłowego prze­prowadzenia akcji ratowniczej – zastępy te często współpracują z zastę­pami gaśniczymi, a w czasie zdarzeń innych, niż pożary wykonują zadania samodzielnie. 

Funkcyjni.

Zastępy mają różne składy osobowe, ale funkcje w nich i ruty­nowe czynności są po­wtarzalne. W składach, w zależności od liczby osób, wyróżnia się następujące funk­cje: (zastępy 8 osobowe) – dowódca, przodownik i pomocnik roty pierwszej, przodownik i pomocnik roty drugiej, przodownik lub rozdzielaczowy i pomocnik roty trzeciej, ratownik – kierowca, (zastępy 7 osobowe) – nie ma trzeciej roty, występuje nato­miast funkcja rozdzielaczowego, (zastępy 6 osobowe) – dowódca, przodownik i po­mocnik roty pierwszej, przodownik i po­mocnik roty drugiej, ratownik – kierowca, (zastępy 4 osobowe) – dowódca, przodownik i pomocnik roty oraz ratownik – kierowca, (zastępy 3 osobowe) – dowódca, pomocnik i ratownik – kie­rowca.

Wśród rutynowych zadań gaśniczych, ja­ko powtarzalne, wymie­nić należy: rozpoznanie sytuacji, rozpoznanie stanowiska wodnego, budowa stanowiska wodnego, budowa linii zasilających, poprowadzenie linii głównej, zbudowanie linii gaśniczej, obsługa sprzętu ochrony osobistej, sprawianie sprzętu ratowniczego (np. drabiny). Wykorzystywanie innych zadań wynika z potrzeb, jakie powstają podczas prowa­dzenia akcji.

Wyposażenie.

Omówimy teraz kilka przykładów zastępów gaśniczych i specjalnych:

GLM (obsada: 4 osoby; siłę bojową może stanowić jeden prąd gaśniczy, podany od punktu czerpania wo­dy na odległość 140 metrów),

GBAM 2/8+8 (obsada: 6 osób; zastęp może wykorzystywać autopompę i moto­pompę, może podać wodę z działka i linii szybkiego natarcia, liczba węży dostosowana jest do działa­nia trzema prądami gaśniczy­mi),

GBA 2,5/16 (obsada: 6 osób; wartość bojowa podobna jak w GBAM 2/8+8 lecz wydajność pompy i działka jest zdecydowanie większa, zastęp taki jest podstawo­wym zespołem pierwszego uderzenia w większości JRG),

GCBA 6/32 (obsada 3 lub 4 osoby; zastęp bardzo często współdziała z innymi jednostkami z powodu nielicznej obsada, dużej wydaj­ności pomp i zapasu środków gaśni­czych, samo­dzielne zadania gaśnicze wykonuje przede przy użyciu działka lub urządzeń do gaszenia prądami o wysokim ciśnieniu),

SD (zastęp z drabiną mechaniczną orga­nizuje za pomocą dra­biny ewakuację ludzi i mienia z wysokich kondygnacji, może współ­działać z zastępami gaśniczymi, kiedy trzeba two­rzyć stanowiska gaśnicze na dużych wy­soko­ściach),

SOn (zastęp ze sprzętem oświetlenio­wym, oświetla terenu podczas działań ratowniczo–gaśniczych w porze noc­nej, jest wyposażony m.in. w agregat prądotwórczy i re­flektory),

SRt (zastęp ratownictwa technicznego przygotowany jest do prowadzenia akcji ra­towniczej po katastrofach budowlanych, ko­munikacyjnych czy żywiołowych; wyposażony w sprzęt do rato­wania ludzi uwięzionych w pojazdach czy przygniecionych konstrukcją budowlaną i sprzęt umożliwia­jący podnoszenie ciężarów oraz cięcie stali, be­tonu i drewna),

SRchem (zastęp ratownictwa chemicz­nego wyposażony w sprzęt pozwalający na rozpoznawanie skażeń chemicznych oraz ich neutralizację, wykorzystywany jest, gdy występuje prawdopodobień­stwo skażenia atmosfery w czasie pożaru lub katastrofy drogowej, kolejowej lub bu­dowlanej).

Sposób alarmowania.

Na początek omówimy pojęcie alarmu – jest to rozkaz do natychmiastowego, pośpiesznego i zorganizowanego działania. Alarm może być bojowy (zarządza się go w celu postawienia sił i środków w stan gotowości bojowej z jednoczesnym wyjazdem poza strażnicę w celu przeprowadzenia działań ratowniczych) lub ćwiczebny (zarządza się go w celach szkoleniowych dla sprawdzenia stopnia wyszkolenia oraz dokonania oceny gotowości bojowej). Sygnały alarmowe oraz czynności wykonywane podczas alarmu powinny być z góry określo­ne i obowiązkowo znane przez wszystkich strażaków. 

Zachowanie się strażaka podczas alarmu, wyjazdu i jazdy do pożaru.

Wyjazd ze strażnicy odbywa się gdy: kierowca, dowódca i obsada są w samochodzie, gdy przodownik roty I upewni się, że są pozamykane wszystkie skrytki, drzwi i okna pojazdu i poda komendę „GOTOWE”.

Kierowcy zabrania się prowadzenia pojazdu w stanie wskazującym na spożycie alkoholu; jest zobowiązany do uruchamiania sygnałów dźwiękowych i świetlnych; kierując pojazdem uprzywilejowanym może nie stosować się do przepisów o ruchu drogowym pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności; po zatrzymaniu pojazdu może wyłączyć sygnały dźwiękowe; jest zobowiązany do stosowania się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem; musi zatrzymać się przed przejazdem kolejowym i na granicy państwa; prowadząc pojazd powinien dostosować prędkość do warunków panujących na drodze

Dowódca nie ma prawa żądać od kierowcy zwiększenia prędkości pojazdu, a jest zobowiązany nakazać zmniejszenie prędkości w razie lekceważenia przez niego bezpieczeństwa.

Załodze zabrania się: wychylania i otwierania drzwi w czasie jazdy; zajmowania miejsc innych niż ustalone; jazdy na stopniach i innych zewnętrznych elementach pojazdów; samowolnego opuszczania pojazdu; prowadzenia zbędnych rozmów z kierowcą podczas jazdy; zdejmowania hełmów; wsiadania do samochodu, gdy samochód już ruszył.

Na miejscu akcji pojazd należy ustawić bezpiecznie, zgodnie z poleceniem dowódcy; należy go ustawić tak, aby nie utrudniać ruchu innym użytkownikom ruchu; pojazd ratowniczy powinien mieć cały czas włączone pełne oświetlenie zewnętrzne i światła ostrzegawcze na dachu; w szczególnych okolicznościach do zabezpieczenia lub zamknięcia drogi pojazd ratowniczy można ustawić w poprzek jezdni zapewniając odpowiednią widoczność i oświetlenie; w przypadku, gdy brak jest miejsca do ustawienia pojazdu, należy pojazd ratowniczy ustawić na skraju jednej części drogi i tylko od strony miejsca akcji wysiadać, zostawiając drugą stronę wolną dla innych użytkowników ruchu; każdorazowo przed wyjściem na drogę należy zachować szczególną ostrożność, upewniając się, że nie ma zagrożenia ze strony innych pojazdów; na drodze publicznej wysiadać należy z wyjątkiem kierowcy po stronie pobocza lub chodnika.

Ratownicy zobowiązani są do zachowania szczególnej ostrożności podczas pracy. Przy pracy w strefie zadymienia ratownik powinien używać: sprzętu ochrony dróg oddechowych, sygnalizatorów bezruchu, linki zabezpieczającej, latarki, radiostacji. Powinien być wyposażony w pas bojowy z toporkiem, podpinką i zatrzaśnikiem oraz rękawice. Przy pracy w wysokiej temperaturze dodatkowo powinien być zabezpieczony kominiarką NOMEX.

Kierujący działaniami ratowniczymi uprawniony jest do: wstrzymania ruchu na drodze, zarządzenia kierowania ruchem, ustawienia samochodu częściowo na drugim pasie ruchu w celu wyznaczenia bezpiecznej strefy pracy ratowników.