UMUNDUROWANIE STRAŻAKA

Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP zobowiązani są do użytkowania przedmiotów umundurowania: zgodnie z obowiązującymi zestawami ubiorczymi oraz ich przeznaczeniem, w sposób nie naruszający estetyki i godności munduru.

Poszanowanie munduru i dbałość o jego estetykę oraz wygląd stanowią jeden z podstawowych obowiązków członków OSP i funkcyjnych oddziałów ZOSP RP. Użytkując umundurowanie należy przestrzegać następujących zasad: do ubioru wyjściowego, galowego, paradnego zakłada się koszulę białą, krawat powinien mieć jednolity czarny kolor, skarpetki i obuwie powinny być w jednolitym czarnym kolorze, sznur galowy zawiesza się na prawym ramieniu, przypinając go do guzika przyszytego w tym celu pod pagonem przy wszyciu pagonu w rękaw, natomiast warkocz sznura przypina się do pierwszego górnego guzika kurtki mundurowej, sznur galowy do koszuli letniej przypina się do guzika przyszytego pod jej prawym pagonem a warkocz z pomponem przypina się do guzika prawej kieszeni, przy koszulach letnich jedną dystynkcję dopina się do lewej kieszeni koszuli.

W skład ubioru wyjściowego wchodzą: mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski, damski), koszula w kolorze białym z długim rękawem, czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn), czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet), obuwie w kolorze czarnym, kurtka 3/4 z odpinaną podpinką w kolorze czarnym. Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru wyjściowego są: skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn), rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet), krawat w kolorze czarnym. Ubiór wyjściowy z baretkami nosi się podczas: uczestniczenia w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP, występowania w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziałów ZOSP RP na oficjalnych spotkaniach i imprezach.

W skład ubioru galowego wchodzą: mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski, damski), koszula w kolorze białym z długim rękawem, czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn), czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet), obuwie w kolorze czarnym, sznur galowy w kolorze srebrnym przeplatany niebieską nitką. Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru galowego są: skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn), rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet), krawat w kolorze czarnym. Ubiór galowy (ze sznurem galowym) z orderami, odznaczeniami, medalami i odznakami nosi się podczas: świąt państwowych i w Dniu Strażaka, w tym również podczas świeckich spotkań oraz uroczystości religijnych organizowanych z tej okazji, uroczystości wręczenia sztandarów, orderów, odznaczeń, medali i odznak, otwarcia strażnic oraz innych uroczystości o ważnym i podniosłym dla jednostki OSP bądź właściwego zarządu ZOSP RP znaczeniu, uroczystości składania wieńców na Grobie Nieznanego Żołnierza, grobach poległych i zmarłych oraz pod pomnikami i tablicami pamiątkowymi. Ubiór galowy (ze sznurem galowym) z baretkami nosi się podczas: uroczystych przedstawień w teatrach, salach koncertowych itp., gdy występuje się w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP, a dla pozostałych uczestników przyjęty jest strój wieczorowy; innych ważnych uroczystości na polecenie prezesa (naczelnika) OSP lub prezesa właściwego zarządu oddziału ZOSP RP. Poczty sztandarowe i flagowe używają ubiór galowy, w którego uzupełniające wyposażenie wchodzą: rękawiczki białe i pas główny koloru czarnego. Do ubioru galowego z pasem głównym stosuje się obuwie typu „skutery” (nogawki spodni wpuszczane w cholewki butów). Dopuszcza się noszenie spodni bryczesów do butów wysokich typu „oficerki”, a także nakryć głowy w postaci hełmu ozdobnego bądź hełmu bojowego łącznie z pasem bojowym z przypiętym toporkiem.

W skład ubioru letniego wchodzą: koszula letnia w kolorze białym z krótkim rękawem, z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm, spodnie (spódnica) w kolorze ciemnogranatowym, czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn), czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet), obuwie w kolorze czarnym. Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru letniego są: skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn), rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet), krawat w kolorze czarnym, sznur galowy w kolorze srebrnym przeplatany niebieską nitką, naramienniki w kolorze ciemnogranatowym. Ubiór letni nosi się podczas: występowania w okresie letnim w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP w spotkaniach i imprezach np. zawodach sportowopożarniczych oraz w okolicznościach, gdy nie obowiązuje umundurowanie wyjściowe bądź galowe, odbywania w okresie letnim koncertów  członkowie orkiestr OSP, uczestniczenia w okresie letnim w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP. Okres letni liczy się od 1 maja do 30 września. Stosowanie ubioru letniego o warunkuje temperatura powyżej 20 ^OC i zasada jednolitości w ramach OSP lub oddziału ZOSP RP. Ustalenia w tym zakresie należą do prezesa OSP lub zarządu oddziału ZOSP RP, organizującego wspólne wystąpienie. Przy wystąpieniach indywidualnych decyzję podejmuje zainteresowany.

Do ubiorów stosuje się następujące rodzaje nakryć głowy w kolorze noszonych mundurów: czapkę rogatywkę ze srebrnym okuciem daszka (dla mężczyzn), czapkę dżokejkę (dla kobiet), czapkę uszankę (w okresie zimowym). Członkowie zarządów OSP i oddziałów ZOSP RP noszą srebrne galony na otokach czapek przy czym: jeden galon  członkowie zarządów OSP, zarządów gminnych ZOSP RP i Komisji Rewizyjnych tych szczebli; dwa galony  członkowie zarządów oddziałów powiatowych, wojewódzkich, powiatowych i wojewódzkich komisji rewizyjnych, wojewódzkiego sądu honorowego oraz Zarządu Głównego ZOSP RP, Głównej Komisji Rewizyjnej, Głównego Sądu Honorowego. Członkowie władz oddziałów ZOSP RP noszą na denku czapki srebrne galony w kształcie krzyżaka.

Członkowie OSP i zarządów ZOSP RP, pełniący funkcje kierowców, mechaników motopomp, łącznościowców, a także członkowie orkiestr i drużyn sanitarnych noszą przy mundurach wyjściowych i galowych na ich lewym rękawie, naszywki – oznaki specjalności, haftowane srebrną nitką na ciemnogranatowym tle. Naszywki umieszcza się 15 cm od dolnej krawędzi rękawa.

Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą na kołnierzach mundurów bądź lewej kieszeni koszuli letniej dystynkcje pełnionych funkcji, haftowane srebrną nitką lub bajorkiem na ciemnogranatowym tle. Mają oni prawo do noszenia dystynkcji odpowiadających najwyższej z pełnionych funkcji. Oznaczeniem najwyższej z pełnionych funkcji jest krokiewka umieszczona w dolnej części dystynkcji.

Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP mogą nosić przy umundurowaniu: symbole żałoby według zasad powszechnie przyjętych w praktykowanym przez nich obrządku religijnym, a także okulary przeciwsłoneczne.

Członkowie OSP i funkcyjni ZOSP RP noszą ordery, odznaczenia, medale według następujących zasad: ordery i odznaczenia nosi się na wstążkach na lewej stronie piersi z prawa na lewo, w kolejności wynikającej z ich znaczenia i godności, a mianowicie: ordery, odznaczenia, medale. Złoty Znak Związku OSP RP nosi się na wstędze, którą zakłada się pod kołnierz koszuli tak, aby znak zawieszony był poniżej węzła krawata. Ordery, odznaczenia i medale zawiesza się na wstążkach długości 66,5 cm każda, przy czym wstążki zakłada się na sznurkach koloru ubioru lub przyszywa bezpośrednio do kurtki mundurowej. Górna krawędź wstążek wszystkich orderów i odznaczeń powinna tworzyć równą linię poziomą. Ordery i odznaczenia nosi się na kurtkach munduru rozmieszczone symetrycznie na wysokości 5,5 cm powyżej klapy górnej kieszeni w następujący sposób: jeden order, odznaczenie lub medal  nad środkiem kieszeni; 24 orderów, odznaczeń, medali w jednym rzędzie bez przerw między wstążkami z tym, że przy ilości trzech i więcej wstążek  wstążkę pierwszego orderu, odznaczenia, medalu, podkłada się na wstążkę następnego odznaczenia, do odpowiedniej szerokości niezbędnej do zachowania symetrii względem klapy kurtki; 58 orderów, odznaczeń, medali  w jednym rzędzie tak, aby zajęły szerokość czterech wstążek umieszczonych obok siebie, przy czym wstążkę drugiego i kolejnych orderów, odznaczeń, medali podkłada się częściowo pod wstążkę poprzedniego orderu, odznaczenia, medalu; większą ilość orderów, odznaczeń, medali  w dwóch lub więcej rzędach tak, aby w pierwszym rzędzie nie było mniej niż pięć i więcej niż osiem, a w ostatnim rzędzie nie mniej niż cztery ordery, odznaczenia, medale rozmieszczone na szerokości czterech wstążek; rzędy orderów, odznaczeń, medali umieszcza się w ten sposób, aby górny rząd krył wstążki dolnego rzędu w całości, a odznaczenia, medale dolnego rzędu do połowy; w razie nadania tego samego orderu, odznaczenia lub medalu po raz kolejny, nosi się najwyższą jego klasę. W przypadkach, gdy nie ma obowiązku noszenia orderów, odznaczeń, medali nosi się ich baretki wykonane ze wstążki barwy przewidzianej dla danego orderu lub odznaczenia. Szerokość baretki równa się szerokości wstążki stosowanej w najniższej klasie danego orderu lub odznaczenia. Wysokość baretki równa się 8 mm. Baretki nakłada się na podkładkę sukienną koloru czarnego. Podkładka powinna być o 2 mm szersza i wyższa od baretki. Dopuszcza się również baretki o jednolitej szerokości 35 mm. Baretki nosi się na lewej stronie piersi z prawa na lewo w kolejności przewidzianej dla orderów, odznaczeń, medali, przy czym: wyższe klasy orderów oznacza się na baretce przez nałożenie pośrodku niej rozetki w kolorach wstążki orderowej. Średnica rozetki wynosi 68 mm; wyższe stopnie odznaczeń oznacza się przez nałożenie pośrodku baretki, pionowo, wąskiego galonika złotego lub srebrnego, zależnie od stopnia odznaczenia. Szerokość galonika wynosi 5 mm; w razie nadania tych samych orderów i odznaczeń po raz kolejny  nosi się odpowiednią ilość baretek tych orderów i odznaczeń. Niedozwolone jest noszenie baretek sporządzonych z innych materiałów niż wstążki orderów i odznaczeń. Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP mogą nosić na kurtkach ubioru wyjściowego (ze sznurem i bez sznura galowego) odznaczenia i odznaki organizacji pożarniczych i pokrewnych. Ordery i odznaczenia państw obcych oraz ich baretki nosi się po orderach i odznaczeniach polskich. Odznaki państw obcych nosi się w sposób ustalony dla odznak polskich. Członkowie OSP i zarządów ZOSP RP mogą nosić przy ubiorach wyjściowych odznaki pożarnicze, policyjne, wojskowe i cywilne. Przypina się je bezpośrednio do kurtki munduru bez podkładek. Nie nosi się odznak przy koszulach letnich, bluzach itp. Odznakę "Wzorowy Strażak" nosi się na środku między guzikiem klapy, a dolną krawędzią prawej, górnej kieszeni kurtki; odznakę "Za wysługę lat"  na klapie prawej, górnej kieszeni kurtki na wysokości guzika, na środku lewej połowy klapy; na kieszeniach kurtek mundurowych można nosić najwyżej dwie odznaki na prawej stronie kurtki i jedną odznakę na lewej stronie. Oprócz odznak "Za wysługę lat" przykładowo można nosić: odznakę Honorowego Dawcy Krwi, Krzyż Harcerski, Odznakę PCK i inne np. organizacji zawodowych, sportowych itp.

Funkcjonariuszy pożarnictwa PSP zajmujących stanowiska w zarządach ZOSP RP obowiązują przepisy i regulaminy wprowadzone obowiązującym aktualnie rozporządzeniem właściwego ministra w sprawie umundurowania strażaków PSP.

Opracowano na podstawie Regulaminu Umundurowania wprowadzonego przez Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 października 2000 roku.